Gradska organizacija SUBNOR-a Gradiška organizovala je danas istorijski čas kod spomenika „Ranjena ptica“ na Jokinom brdu u Gornjim Podgradcima, s ciljem očuvanja sjećanja na stradalu djecu Kozare u Drugom svjetskom ratu.
Istorijskom času prisustvovali su učenici osnovnih škola „Danilo Borković“ iz Gradiške, „Mladen Stojanović“ iz Gornjih Podgradaca i „Sveti Sava“ iz Dubrava, koji su kroz predavanja i svjedočenja upoznati sa tragičnom sudbinom više od 10.000 djece iz Potkozarja stradale tokom rata.
O stradanju kozaračke djece govorio je direktor Zavičajnog muzeja Gradiška Bojan Vujčić, koji je istakao da je spomenik posvećen djeci koja se nikada nisu vratila sa Kozare.
„Ako znamo da je tokom operacije Zapadna Bosna u ljeto 1942. godine sa Kozare odvedeno više od 23.000 dječaka i djevojčica mlađih od 14 godina, a da je istraživač Dragoje Lukić imenom i prezimenom popisao oko 11.000 stradale djece, onda se s pravom postavlja pitanje šta se dogodilo sa ostalom djecom. Potraga za njihovim sudbinama započela je 1963. godine, kada je pokrenuta akcija traženja preživjele, udomljene i preminule djece“, rekao je Vujčić. On je naglasio da je Gradiška pretrpjela ogromne demografske gubitke tokom Drugog svjetskog rata.
„Prema popisu stanovništva iz 1931. godine, Gradiška je imala oko 71.000 stanovnika. Nakon rata taj broj nikada više nije dostignut, što pokazuje koliko je ovaj kraj demografski i biološki unazađen tragičnim ratnim stradanjima“, istakao je Vujčić.
O stradanju kozaračke djece govorili su i predstavnici SUBNOR-a. Predsjednik SUBNOR-a Gradiška Rade Cumbo podsjetio je da je među više od 10.000 stradale djece do 14 godina iz Potkozarja imenom i prezimenom evidentirano 5.415 djece sa područja Gradiške. On je naglasio da SUBNOR njeguje kulturu sjećanja i nastoji da je prenese na mlađe generacije.
„Važno je da mladi poznaju istoriju kako nam se ovakve tragedije nikada više ne bi ponovile“, poručio je Cumbo.
Direktor osnovne škole „Sveti Sava“ iz Dubrava Jovana Gvozden istakla je da učenici te škole prvi put učestvuju na istorijskom času kod spomenika „Ranjena ptica“.
„Smatramo da su ovakvi časovi od velikog značaja za učenike, koji su za ovu priliku pripremili i prigodan program“, rekla je Gvozden.
Događaju su prisustvovali i predstavnici Gradske uprave Gradiška, SUBNOR-a Republike Srpske, kao i predstavnici Udruženja logoraša i potomaka logoraša Drugog svjetskog rata i Udruženja Srba iz Rijeke.
Predstavnici Gradske uprave istakli su da će i ubuduće podržavati ovakve događaje, naglašavajući da je posebno važno što se svake godine uključuje sve veći broj djece.
„Mlađe generacije moraju učiti o stradanju svog naroda. Ovo je jedinstveni spomenik podignut u čast djeci žrtvama rata. Treba da se sjećamo svih koji su dali život za našu slobodu, a ovaj spomenik nas na to podsjeća i obavezuje“, poručeno je sa skupa.
Spomenik „Ranjena ptica“ izradio je 1983. godine slovenački skulptor Tone Svetina.
„Ranjena ptica““ je dio jugoslovenskog projekta „Arena traži vaše najmilije“, u okviru kojeg je snimljen film „Tri jablana“
N.M.
